Kazania ks. Andrzeja
To nie jest koniec
Młode małżeństwo. Są razem od kilku lat. Powoli, z mozołem, układają swoją codzienność – wybierają kolor ścian, planują wakacje, zaczynają nieśmiało rozmawiać o imionach dla dzieci. Wszystko nabiera sensu. Budują bezpieczny świat. I nagle, w samym środku zwykłego popołudnia, jedno zdanie burzy wszystko: „Musimy porozmawiać… nie potrafię już tak dalej”. W ciągu jednej rozmowy świat tej kobiety rozpada się na kawałki. Zostają niedokończone zdania, meble, które nagle stały się obce, i przerażająca cisza w pokoju, który miał być pełen życia. Zostaje z jednym, palącym pytaniem: co zrobić z tym, co było prawdziwe… a się nie spełniło?
Ale są historie, które bolą jeszcze bardziej. Bo tam nie tylko coś się rozpadło – tam ktoś nie zdążył nawet zacząć. Miał dwadzieścia trzy lata. Był po uszy zakochany w swojej Basi. Nosił w sobie świat, który dopiero miał zostać zapisany. Krzysztof Kamil Baczyński. Żołnierz powstania warszawskiego. Czwarty dzień powstania, 4 sierpnia 1944 roku. Baczyński ginie w Pałacu Blanka. I nagle wszystko się urywa. Miłość, której nie zdążył przeżyć do starości. Wiersze, których nie zdążył napisać. Życie, które zatrzymało się w pół kroku.
Więcej życia niż czasu
I tu wraca pytanie, którego nie da się zagłuszyć: czy to naprawdę koniec? Bo jeśli tak – to życie jest absurdem. To znaczy, że wszystko, co w nas najcenniejsze – dobro, czułość, marzenia – może zostać zmiecione w sekundę i już nigdy nie zostać dokończone. A przecież każdy z nas nosi w sobie więcej, niż jest w stanie wypowiedzieć. Więcej miłości, niż zdąży okazać. Więcej dobra, niż zdąży uczynić. Więcej życia, niż mieści się w tych kilkudziesięciu latach, które nam dano. Nasz wewnętrzny świat jest zawsze większy niż nasz czas.
Ujrzał i uwierzył
I dokładnie w to miejsce – w to puste miejsce po przerwanej rozmowie i niedokończonym życiu – wchodzi dzisiejsza Ewangelia. Uczniowie biegną do grobu. W sercu rośnie napięcie. Przychodzą i widzą: złożone płótna. Ciała nie ma. Pusty grób. To wygląda jak ostateczna klęska. Jak koniec historii, która zapowiadała się tak pięknie.
A jednak umiłowany uczeń wchodzi, patrzy… i czytamy: „ujrzał i uwierzył” (J 20,8). Ewangelista zaraz dodaje, że uczniowie nie rozumieli jeszcze Pisma mówiącego o zmartwychwstaniu (por. J 20,9). Wiara zaczyna się otwierać, zanim wszystko zostaje zrozumiane.
Søren Kierkegaard podkreślał, że wiara wymaga osobistego zaangażowania i nie daje się sprowadzić do bezpiecznej obserwacji. Zaufanie domaga się odpowiedzi całym życiem. Przy pustym grobie zaczyna się taka droga wiary. Uczeń nie spotkał jeszcze Zmartwychwstałego twarzą w twarz. Znak pustego grobu otworzył go jednak na tajemnicę, której pełniej będzie się uczył w spotkaniu z żywym Jezusem.
Jezus woła po imieniu
Ale opowiadanie św. Jana na tym się nie kończy. Kolejne wersety prowadzą nas do drugiej sceny (J 20,11–18). Maria Magdalena stoi przy grobie i płacze. Widziała pusty grób. Nie rozumie, co się stało. W pewnej chwili ktoś pojawia się obok niej. Nie rozpoznaje Go. Myśli, że to ogrodnik.
A potem słyszy jedno słowo. Tylko jedno. „Mario!” (J 20,16). I wszystko się zmienia. Nie argument. Nie dowód. Nie wyjaśnienie. Jej imię – wypowiedziane przez Żywego. To wystarczyło.
Najpierw była pustka. Potem pytanie. Potem wiara. A dopiero potem spotkanie. Bóg nie przychodzi od razu z odpowiedzią. Najpierw pozwala człowiekowi przejść przez moment, w którym wszystko wygląda jak koniec. A dopiero potem mówi jego imię.
Wiara Kościoła wyrasta ze świadectwa uczniów, którzy spotkali Zmartwychwstałego. Jeśli Chrystus naprawdę zmartwychwstał, to śmierć nie ma ostatniego słowa o człowieku. Ani o tamtej kobiecie, której świat się rozpadł. Ani o Baczyńskim, który nie zdążył dopisać swoich wierszy. Ani o twoim życiu – z tym wszystkim, czego jeszcze nie zdążyłeś dokończyć.
Może jest dziś w tobie coś, co wygląda jak koniec. Jakaś relacja. Marzenie. Fragment drogi, który się rozsypał. Ale ostatnie słowo nie płynie z tego miejsca. Ostatnie słowo płynie z pustego grobu. I to słowo brzmi: to jeszcze nie koniec. To poranek. Alleluja.
Przywołane teksty i źródła
- Czytania liturgiczne – Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego
- Dalszy ciąg opowiadania o spotkaniu Marii Magdaleny: J 20,11–18
- Muzeum Powstania Warszawskiego – biogram K. K. Baczyńskiego
- Søren Kierkegaard – omówienie wymiaru wiary