Nigdy wcześniej człowiek nie widział tylu obrazów co dzisiaj. Od rana do wieczora coś oglądamy. Ekrany. Powiadomienia. Filmy. Zdjęcia. Rolki. Obrazy przesuwające się przed oczami szybciej, niż potrafimy je przeżyć. Patrzymy niemal bez przerwy. A jednak współczesny człowiek coraz częściej przypomina kogoś, kto biegnie coraz szybciej przez życie… i powoli przestaje już pytać, dokąd właściwie biegnie i po co.

Młoda dziewczyna stoi kilka metrów od sceny na koncercie swojego ulubionego artysty. Przez niemal cały występ trzyma telefon wysoko nad głową. Nagrywa kolejne piosenki, robi relacje, zapisuje fragmenty wieczoru. A potem mówi: „Właściwie to nawet nie pamiętam tego koncertu”. Bo można patrzeć…i nie widzieć naprawdę.

Kilkuletni chłopiec siedzi przy stole i opowiada ojcu o swoim dniu. O czymś ważnym dla niego. O rysunku. O domku z klocków. O pani w przedszkolu. O tym, że pokłócił się z kolegą. Ojciec odpowiada: „mhm… tak… super…” Ale przez cały czas patrzy w telefon. Odpisuje. Przesuwa ekran. Czyta wiadomości. I w pewnym momencie dziecko przestaje mówić. Nie dlatego, że skończyło opowieść. Tylko dlatego, że poczuło, że ojciec tak naprawdę go nie słucha.

Bo można być obok człowieka – i być bardzo daleko.

Rozpoznać obecność

Dlatego tak mocno wybrzmiewa dziś zdanie Jezusa z przeczytanej przed chwilą Ewangelii: „Jeszcze chwila, a świat nie będzie już Mnie widział. Ale wy Mnie widzicie” (J 14,19). To niezwykłe zdanie. Jezus wypowiada je podczas Ostatniej Wieczerzy. Wie, że za chwilę uczniowie zobaczą krzyż, śmierć i rozpad wszystkiego, na czym oparli swoje życie. A jednak zapowiada, że choć świat nie będzie Go już widział, uczniowie będą Go rozpoznawać (por. J 14,19).

Jak to możliwe? Przecież uczniowie także stracą Go z oczu. Nie będą już słyszeć Jego kroków. Nie pójdą razem drogą do kolejnego miasta. Więc o jakie „widzenie” chodzi? I tutaj trzeba wejść głębiej w sposób myślenia św. Jana. W jego Ewangelii „widzieć” oznacza coś więcej niż patrzeć oczami. Oznacza rozpoznać obecność. Jezus mówi więc o dwóch sposobach patrzenia. Jest spojrzenie „świata”. I jest spojrzenie człowieka wierzącego.

Uwaga, która się rozprasza

Byung-Chul Han, koreański filozof mieszkający w Niemczech, w Społeczeństwie zmęczenia opisuje zanikanie skupionej, kontemplacyjnej uwagi. W jej miejsce wchodzi uwaga rozproszona: szybkie przerzucanie się między kolejnymi zadaniami, informacjami i bodźcami. Człowiek naszych czasów patrzy coraz więcej, ale coraz rzadziej naprawdę się zatrzymuje.

Wszystko trwa krótko. Obrazy. Wiadomości. Relacje. Emocje. Świat zaczyna przypominać nieustanny strumień bodźców, przez który człowiek tylko przepływa. I może właśnie dlatego współczesny człowiek coraz częściej przypomina kogoś, kto stoi pośrodku ogromnego miasta pełnego świateł…i powoli przestaje dostrzegać gwiazdy. Bo nie wszystko traci się nagle. Niektóre rzeczy znikają po cichu. Najpierw cisza. Potem zdolność zachwytu. Potem umiejętność słuchania.

A na końcu człowiek przestaje rozpoznawać obecność innych. Taki człowiek już nie widzi Boga. Co więcej – On nie jest mu już potrzebny. I o tym mówi dziś Jezus: „Ale wy Mnie widzicie” – ta obietnica zaprasza do głębszego spojrzenia.

Duch otwiera oczy serca

Ale dzisiejsze słowo Boże nie zatrzymuje się na diagnozie. Podczas Ostatniej Wieczerzy, przed swoją męką, Jezus obiecuje uczniom Ducha Świętego (por. J 14,16–17). To właśnie On jest nadzieją człowieka, który powoli traci zdolność widzenia. To Duch Święty otwiera oczy serca.

Dlatego prośmy dziś o Ducha Świętego. O nowe oczy. O serce, które jeszcze potrafi się zatrzymać. O zdolność widzenia głębiej. Niech Duch Święty dotknie naszego życia, naszych rodzin i naszej wspólnoty. Amen.