Muszę się wam do czegoś przyznać. Ilekroć słyszę przypowieść o miłosiernym Samarytaninie – robi mi się nieswojo. Znam ją przecież od dziecka. Znam ją tak dobrze, że… prawie przestała do mnie mówić.

A przecież to nie jest bajka. To nie jest tylko morał: „bądź dobry jak Samarytanin”. To jest lustro.

I kiedy dzisiaj słucham Jezusa, nie pytam już: – „Kim był kapłan?”,– „Kim był Samarytanin?” Pytam: – „Czy ja… nie jestem jednym z tych, którzy po prostu przeszli dalej?”

Zobaczyć i zatrzymać się

Wszyscy bohaterowie tej przypowieści coś widzą. Kapłan widzi człowieka przy drodze. Lewita też. Samarytanin również.

Różnica? Dwóch spojrzało i poszło dalej. Tylko jeden się zatrzymał.

I właśnie ten moment zatrzymania – porusza mnie najmocniej. Bo ile razy my sami… – mijamy smutek,– mijamy zmęczenie kogoś bliskiego,– mijamy milczenie, które tak naprawdę woła o uwagę?

Stałem kiedyś w kolejce do kasy. Przede mną starszy pan. Kupował trzy rzeczy: chleb, mleko, jabłko. Zaczął mówić do kasjerki: – „Dziś rocznica ślubu… ale już od dawna sam”.

Nikt nie zareagował. Kasjerka coś odburknęła, ja udawałem, że przeglądam telefon. A potem widziałem, jak odszedł – z reklamówką i z tą niedopowiedzianą historią w oczach.

I do dziś nie wiem, czemu się nie odezwałem. Może nie chciało mi się być jego bliźnim. Może po prostu bałem się zaangażowania.

Odwrócone pytanie

Zobaczmy, że to nie Jezus pyta: – „Kto jest twoim bliźnim?” To uczony w Piśmie zadaje to pytanie.

Jezus odwraca kierunek myślenia. Nie podaje listy ludzi zasługujących na naszą pomoc. Pyta, kto okazał się bliźnim, a potem mówi: „Idź, i ty czyń podobnie!” (Łk 10,37).

Nie pytajmy więc, kto zasługuje na naszą uwagę. Pytajmy, czy nasze serce potrafi się zatrzymać.

W Małym Księciu Antoine’a de Saint-Exupéry’ego jest scena spotkania z ogrodem pełnym róż. Na pierwszy rzut oka przypominają one różę pozostawioną przez bohatera na jego planecie. Ale jego róża jest dla niego jedyna – właśnie dlatego, że poświęcił jej czas i troskę.

Podlewał ją i osłaniał przed wiatrem. Więź uczyniła ją dla niego najważniejszą.

Tak samo jest z ludźmi. Dopóki ich mijamy – są anonimowi. Ale kiedy się zatrzymamy – stają się naszymi bliźnimi.

Jezus nie tylko opowiada przypowieść. On sam się zatrzymał.

Zobaczył nas – poranionych. Zszedł z nieba. Pochylił się nad nami. Wziął nasze rany na swoje ramiona. I zaniósł nas – aż na krzyż.

Jego wezwanie „Idź, i ty czyń podobnie!” możemy więc usłyszeć także tak: rób to, co Ja już zrobiłem dla ciebie.

Pytanie także do mnie

Nie chcę dziś nikogo stawiać pod ścianą. Sam staję obok was. To kazanie jest także dla mnie.

Bo pytanie, które zostaje po tej przypowieści, brzmi nie: – „Kto był Samarytaninem?” Ale: – „Czy ja się zatrzymałem?”– „Czy jeszcze potrafię zobaczyć drugiego człowieka?”– „Czy umiem zejść z mojego planu dnia, żeby dać komuś kawałek siebie?”

Moi drodzy, Może dziś – wracając do domu – warto o tym pomyśleć. Może warto podziękować tym, którzy zatrzymali się kiedyś przy nas. I postanowić, że ja też… nie chcę już przechodzić obojętnie.

Nie trzeba robić wielkich rzeczy. Czasem wystarczy jedno: nie odwrócić wzroku.